Bên cạnh những lợi ích vượt trội, lộ trình ứng dụng IoT trong y tế vẫn còn vấp phải nhiều khó khăn về chi phí đầu tư, tính tương thích giữa các thiết bị và nỗi lo rò rỉ thông tin cá nhân. Hiểu rõ các thách thức này là bước đi đầu tiên để tối ưu hóa quy trình chăm sóc sức khỏe thông minh. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về những nút thắt cần tháo gỡ để IoT thực sự phát huy sức mạnh trong y học.
IoT trong y tế là gì?
IoT trong y tế (Internet of Things in Healthcare), hay còn được gọi chuyên biệt là IoMT (Internet of Medical Things), là một mạng lưới hợp nhất giữa các thiết bị y tế, ứng dụng phần mềm và các cảm biến thông minh. Các thành phần này được kết nối với nhau thông qua hạ tầng mạng internet để thu thập, phân tích và truyền tải dữ liệu sức khỏe một cách tự động.
Ứng dụng của IoT trong y tế
Để hiểu rõ hơn về tác động của công nghệ này, chúng ta hãy cùng phân tích các ứng dụng thực tế nổi bật nhất của IoT trong việc nâng cao chất lượng điều trị hiện nay
- Giám sát bệnh nhân từ xa (RPM): Sử dụng thiết bị đeo (wearables) để truyền tải chỉ số sinh tồn (nhịp tim, huyết áp, đường huyết) theo thời gian thực. Hệ thống tự động cảnh báo cấp cứu cho bác sĩ ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
- Bệnh viện thông minh & Quản trị vận hành: Theo dõi vị trí máy thở, xe đẩy, bình oxy giúp huy động nguồn lực tức thì trong tình huống khẩn cấp. Cảm biến IoT giám sát 24/7 nhiệt độ, độ ẩm tại kho dược phẩm và tủ bảo quản vaccine, đảm bảo tiêu chuẩn y tế khắt khe.
- Viên thuốc thông minh (Smart Pills): Các cảm biến sinh học siêu nhỏ có thể nuốt được giúp xác nhận việc tuân thủ liều lượng thuốc, đồng thời thu thập dữ liệu nội tạng để hỗ trợ tầm soát ung thư và viêm loét hệ tiêu hóa.
- Phẫu thuật từ xa qua Robot & 5G: Kết hợp IoT với mạng 5G độ trễ cực thấp để điều khiển cánh tay robot phẫu thuật chính xác từ khoảng cách xa, giúp bệnh nhân ở vùng sâu tiếp cận được các chuyên gia hàng đầu.
Những thách thức của IoT trong y tế chăm sóc sức khỏe
Vấn đề Bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư
Một trong những thách thức quan trọng nhất trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe áp dụng IoT đặt ra là bảo mật và quyền riêng tư dữ liệu. Các thiết bị bảo mật IoT nắm bắt và truyền dữ liệu theo thời gian thực.
Tuy nhiên, hầu hết các thiết bị IoT đều thiếu giao thức dữ liệu và các yêu cầu bảo mật riêng.
Thêm vào đó, có sự mơ hồ đáng kể về quy định quyền sở hữu dữ liệu của các thiết bị điện tử.
Tất cả những yếu tố này khiến dữ liệu rất dễ bị tấn công bởi tội phạm mạng có thể xâm nhập vào hệ thống và xâm phạm Thông tin Sức khỏe Cá nhân (PHI) của cả bệnh nhân cũng như bác sĩ.
Tội phạm mạng có thể lạm dụng hồ sơ sức khỏe điện tử của bệnh nhân để tạo ID giả để mua thuốc và thiết bị y tế mà chúng có thể bán lại sau này.
Tin tặc cũng có thể gửi yêu cầu Bảo hiểm gian lận dưới danh nghĩa của bệnh nhân.
Vấn đề Tích hợp: nhiều thiết bị và giao thức
Việc tích hợp nhiều thiết bị cũng gây ra cản trở trong việc triển khai IoT trong chăm sóc sức khỏe y tế.
Lý do cho sự cản trở này là các nhà sản xuất thiết bị đã không đạt được sự đồng thuận về các giao thức và tiêu chuẩn giao tiếp.
Vì vậy, ngay cả khi nhiều loại thiết bị được kết nối; sự khác biệt trong giao thức truyền thông của họ làm phức tạp và cản trở quá trình tổng hợp dữ liệu.
Sự không đồng nhất này của các giao thức của thiết bị được kết nối làm chậm toàn bộ quá trình và giảm phạm vi khả năng mở rộng của IoT trong chăm sóc sức khỏe.
Sự quá tải và độ chính xác của dữ liệu
Như đã thảo luận trước đó, việc tổng hợp dữ liệu rất khó khăn do sử dụng các tiêu chuẩn và giao thức truyền thông khác nhau.
Tuy nhiên, các thiết bị IoT vẫn ghi lại rất nhiều dữ liệu. Dữ liệu được thu thập bởi các thiết bị IoT được sử dụng để có được những thông tin chi tiết quan trọng.
Tuy nhiên, số lượng dữ liệu quá lớn nên việc tìm hiểu thông tin chi tiết từ nó đang trở nên cực kỳ khó khăn đối với các bác sĩ, điều này ảnh hưởng đến chất lượng của việc ra quyết định. Cuối cùng sẽ dẫn đến các vấn đề an toàn cho bệnh nhân.
Mối quan tâm này đang tăng lên khi ngày càng có nhiều thiết bị được kết nối ghi lại ngày càng nhiều dữ liệu.
Vấn đề Chi phí ứng dụng IoT trong y tế
Ngoài các thách thức trên, điểm mấu chốt hiện nay vẫn là: Ứng dụng IoT trong y tế vẫn chưa tạo điều kiện cho việc chăm sóc sức khỏe trở nên phù hợp với túi tiền của mọi người.
Sự bùng nổ về chi phí chăm sóc sức khỏe là một dấu hiệu đáng lo ngại đối với tất cả mọi người, đặc biệt là các nước phát triển.
Tình hình này đã dẫn đến “Du lịch y tế”, trong đó bệnh nhân có tình trạng nguy kịch được tiếp cận các cơ sở chăm sóc sức khỏe của các quốc gia đang phát triển với chi phí thấp hơn, có khi chỉ bằng 1/10 trong nước. IoT trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe như một khái niệm là một ý tưởng hấp dẫn và đầy hứa hẹn để cải thiện vấn đề.
Tuy nhiên, tại thời điểm hiện tại nó vẫn chưa giải quyết được các vấn đề. Để triển khai thành công việc phát triển ứng dụng IoT và để đạt được sự tối ưu hóa toàn diện, các bên liên quan phải làm cho nó hiệu quả về chi phí triển khai, chi phí áp dụng, nếu không nó sẽ luôn nằm ngoài tầm với của mọi người ngoại trừ những người thuộc tầng lớp cao.
Bất chấp những Thách thức trên, IoT được ứng dụng sâu rộng trong Y tế là xu hướng tất yếu. Công nghệ điện- điện tử nói chung đang phát triển như vũ bão.
IoT trong Y tế sẽ ngày càng dễ dàng, ngày càng rẻ hơn, và nó chắc chắn giúp:
- Giảm thời gian chờ đợi trong phòng cấp cứu
- Theo dõi bệnh nhân, nhân viên bệnh viện và hàng tồn kho của đơn vị Y tế
- Tăng cường quản lý thuốc
- Đảm bảo tính khả dụng của các thiết bị quan trọng
- IoT cũng đã giới thiệu một số thiết bị & thiết bị đeo được giúp cuộc sống của bệnh nhân trở nên thoải mái như: Các thiết bị đeo theo dõi sức khỏe, Các thiết bị giúp cải thiện tâm trạng, Các cảm biến siêu nhỏ, Các thiết bị theo dõi, chẩn đoán siêu nhỏ có thể tiêm hay nuốt trực tiếp,….
Như vậy, không có gì nghi ngờ khi chúng ta đang ở trong 1 giai đoạn bùng nổ về công nghệ IoT trong Y tế. Trong tương lai gần, chúng ta sẽ thấy thêm rất nhiều ứng dụng, nhiều thiết bị Y Tế ứng dụng IoT để giúp chúng ta ngày càng thoải mái hơn, ngày càng khỏe mạnh hơn.
.jpg "Hệ thống IoT là gì? Kiến trúc, mô hình xử lý dữ liệu và ứng dụng thực tế")
